Nowa sytuacja, głośny dźwięk, tłum ludzi, dzieci biegające po domu czy przedmiot, którego pies wcześniej nie widział. Dla jednego boksera to żadna sensacja. Dla innego może być to powód do szczekania, pobudzenia albo wyraźnego niepokoju.
Nie zawsze możemy po prostu usunąć źródło stresu z życia psa. Jeżeli w domu są dzieci, nie da się przecież wyłączyć ich z rzeczywistości. Podobnie trudno unikać wszystkich głośnych miejsc, spacerów czy nowych sytuacji.
Można natomiast stopniowo uczyć psa spokojniejszego reagowania.
Materiał Doggy Dana dotyczący oswajania psów z nowymi i stresującymi sytuacjami opiera się na prostym założeniu: nie zaczynamy od najtrudniejszego poziomu. Najpierw szukamy sytuacji, w której pies jest w stanie się uspokoić, a dopiero później stopniowo zwiększamy trudność.
1. Najpierw znajdź spokojny punkt wyjścia
To często najtrudniejsza część całego treningu. Zanim zaczniemy wymagać od psa konkretnego zachowania, trzeba znaleźć warunki, w których jest on jeszcze w stanie się uspokoić.
Może to oznaczać zwiększenie odległości od tego, co wywołuje stres. Można zasłonić psu widok własnym ciałem, przejść za samochód lub drzewo, wejść do domu albo przenieść się w spokojniejsze miejsce.
Jeżeli hałas dochodzi z jednego pomieszczenia, pomocne może być przejście do części domu, w której jest mniej słyszalny.
Najważniejsza zasada jest prosta: zaczynamy od najłatwiejszego poziomu, a nie od sytuacji, w której pies już całkowicie traci spokój.
2. Kiedy bokser się uspokoi, zaproponuj inne zachowanie
Kolejny etap polega na zastąpieniu starej reakcji nowym zachowaniem.
Przykład ze źródła jest bardzo prosty: pies mocno reaguje na dzwonek do drzwi. Zamiast pozwalać mu nakręcać się przy wejściu, można najpierw przenieść go w spokojniejsze miejsce, pomóc mu się wyciszyć, a następnie poprosić o zachowanie, którego chcemy go nauczyć, na przykład spokojne położenie się.
Chodzi więc nie tylko o to, żeby pies przestał robić coś niepożądanego. Trzeba pokazać mu również, co może zrobić zamiast tego.
Na początku pomocne mogą być rzeczy, które przyciągają uwagę psa: smakołyk, piłka czy kontakt z opiekunem. Celem jest jednak stopniowe doprowadzenie do sytuacji, w której pies potrafi sam się uspokoić i utrzymać nowe zacho
wanie.
3. Powtarzaj, ale nie przyspieszaj na siłę
Jednorazowe ćwiczenie nie zmieni zachowania psa.
Według przedstawionego w materiale podejścia należy wielokrotnie powtarzać schemat: oddalenie od stresującej sytuacji, uspokojenie psa i przekierowanie go na inne zachowanie.
Nie ma potrzeby robić tego szybko. Wręcz przeciwnie — pośpiech może sprawić, że zadanie stanie się dla psa zbyt trudne.
Powtarzanie ma pomóc utrwalić nowy sposób reagowania. Z czasem spokojne zachowanie może stać się dla psa bardziej naturalne niż wcześniejsza reakcja.
4. Kończ ćwiczenie pozytywnym momentem
Jeżeli podczas ćwiczenia bokser był mocno pobudzony, ale po przeniesieniu w spokojniejsze miejsce położył się i odpoczął, właśnie ten spokojny moment powinien być zakończeniem pracy.
Nie chodzi o to, żeby ćwiczyć do całkowitego zmęczenia psa.
Lepiej zakończyć wtedy, gdy udało się osiągnąć spokojne zachowanie. W materiale podkreślono, że sposób zakończenia ćwiczenia może mieć znaczenie dla tego, co pies zapamięta jako właściwą reakcję.
5. Wróć do ćwiczenia później
Kiedy pies opanował dane zachowanie w określonych warunkach, warto do niego wrócić później — tego samego dnia lub następnego.
Jest jednak ważny szczegół: nie należy od razu zmieniać wszystkiego naraz.
Jeżeli jednego dnia ćwiczymy w spokojnym miejscu, a następnego przenosimy się dokładnie w to samo miejsce, ale w zupełnie innych warunkach, pies może mieć znacznie większy problem z powtórzeniem wypracowanego zachowania.
Materiał podaje przykład spaceru przy szkole. Ćwiczenie przeprowadzone w niedzielny poranek, kiedy w pobliżu nikogo nie ma, wygląda zupełnie inaczej niż spacer w poniedziałek rano, gdy wokół znajduje się dużo dzieci i ludzi.
Dlatego warto utrzymywać możliwie podobne warunki, zanim zaczniemy zwiększać poziom trudności.
6. Zmieniaj tylko jeden element i bardzo powoli zwiększaj trudność
Dopiero kiedy pies dobrze radzi sobie w spokojniejszych, kontrolowanych warunkach, można zacząć wprowadzać zmiany.
I tutaj łatwo przesadzić.
Jeżeli bokser spokojnie obserwuje ludzi z dużej odległości, nie trzeba od razu prowadzić go w sam środek tłumu. Można zmienić jeden element sytuacji — na przykład skrócić dystans.
W materiale jako przykład podano spacer w pobliżu szkoły. Jeżeli wcześniej pies ćwiczył w spokojnych warunkach, można później wybrać porę, gdy w okolicy jest więcej ludzi, ale rozpocząć od przejścia drugą stroną ulicy. Pies widzi więc to, co wcześniej było dla niego trudne, ale nie znajduje się bezpośrednio w centrum zamieszania.
Zasada jest prosta: mały krok, obserwacja reakcji psa i dopiero kolejny krok.
7. Jeżeli bokser zaczyna się stresować — wróć do wcześniejszego etapu
Pies może zareagować znacznie mocniej, niż się spodziewaliśmy. W takiej sytuacji nie trzeba traktować tego jako porażki. W przedstawionym podejściu należy wrócić do pierwszego etapu, czyli ponownie znaleźć warunki, w których pies jest w stanie się uspokoić.
Dopiero kiedy znów odzyska spokój, można spróbować kolejnego podejścia.
To może oznaczać, że danego dnia zrobiliśmy krok za daleko. Następnym razem trzeba będzie zmniejszyć trudność.
Spokój zamiast presji
Praca nad zachowaniem psa nie zawsze przebiega idealnie. Jednego dnia bokser może poradzić sobie świetnie, a następnego zareagować zupełnie inaczej.
W materiale Doggy Dana najważniejsza jest konsekwencja, powtarzalność i stopniowe zwiększanie trudności. Jeżeli pies zaczyna sobie gorzej radzić, cofamy się do poziomu, na którym ponownie potrafi się uspokoić.
To podejście można sprowadzić do jednego zdania: nie wrzucaj psa na głęboką wodę, jeśli dopiero uczysz go pływać.
Bokser nie musi od razu polubić każdej nowej sytuacji. Celem jest stopniowe budowanie spokojniejszej reakcji i pokazanie mu, że nowe bodźce nie zawsze oznaczają powód do paniki czy nadmiernego pobudzenia.
Źródło
Materiał źródłowy: Doggy Dan, How to Desensitize Your Dog to New or Scary Situations, The Online Dog Trainer. Dokument opisuje siedmioetapowe podejście do pracy z psem reagującym stresem na nowe lub trudne sytuacje.
Artykuł został opracowany na podstawie materiału źródłowego, z zachowaniem jego głównych założeń i przykładów, ale napisany od nowa na potrzeby Boksiowo.